Yêu cầu ứng dụng không theo dõi” thực sự có ý nghĩa gì?

Nếu bạn dùng iPhone, chắc hẳn đã không ít lần thấy một thông báo quen thuộc xuất hiện ngay khi mở app mới:

“Cho phép ứng dụng theo dõi hoạt động của bạn trên các ứng dụng và trang web của các công ty khác?”

Và bên dưới là hai lựa chọn:

• Cho phép
• Yêu cầu ứng dụng không theo dõi

Nghe thì có vẻ rõ ràng, nhưng thực tế, rất nhiều người (kể cả người rành công nghệ) không thật sự hiểu lựa chọn này làm được gì — hoặc tệ hơn, cho rằng nó “chẳng có tác dụng gì”.

Vậy sự thật là gì?

ATT – bước ngoặt về quyền riêng tư trên iPhone

Tính năng này có tên chính thức là App Tracking Transparency (ATT), được Apple giới thiệu từ iOS 14.5 vào năm 2021. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử iOS, người dùng được chủ động quyết định liệu ứng dụng có được theo dõi mình hay không.

Trước đó?

• Ứng dụng có thể âm thầm thu thập dữ liệu
• Người dùng hầu như không hay biết
• Việc theo dõi diễn ra liên tục, xuyên suốt nhiều ứng dụng khác nhau

ATT đã thay đổi hoàn toàn cuộc chơi.

“Theo dõi” ở đây là theo dõi cái gì?

Khi bạn nhấn Cho phép, ứng dụng có thể:

• Truy cập IDFA – mã định danh quảng cáo của thiết bị
• Liên kết dữ liệu của bạn giữa nhiều app khác nhau
• Biết bạn thích gì, mua gì, bấm quảng cáo nào, dùng app nào nhiều nhất

Từ đó, các công ty quảng cáo xây dựng chân dung số cực kỳ chi tiết về bạn.

IDFA chính là “chìa khóa vàng” giúp họ kết nối mọi hành vi đó lại với nhau.

Vậy “Yêu cầu ứng dụng không theo dõi” làm gì?

Ngắn gọn nhất:
👉 Nó chặn ứng dụng truy cập IDFA của bạn

Điều này đồng nghĩa với:

• Ứng dụng không thể theo dõi bạn xuyên app
• Không thể ghép dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau
• Quảng cáo nhắm mục tiêu cá nhân bị giảm độ chính xác rõ rệt

Quan trọng hơn:
Apple chặn việc này ở cấp hệ thống, thông qua API của iOS. Nhà phát triển không thể “lách luật” nếu muốn tồn tại trên App Store.

Vì sao lại là “Yêu cầu” chứ không phải “Từ chối”?

Đây là điểm khiến nhiều người bối rối.

Apple dùng từ “Ask” (Yêu cầu) thay vì “Deny” (Từ chối) vì họ không thể kiểm soát mọi hình thức theo dõi, ví dụ:

• Địa chỉ IP
• Email hoặc số điện thoại bạn tự nhập
• Theo dõi hành vi bên trong chính ứng dụng đó

Apple chỉ đảm bảo một điều:
👉 Ứng dụng không được theo dõi bạn giữa các ứng dụng khác nhau bằng IDFA

Họ chọn cách diễn đạt trung thực, thay vì hứa hẹn quá mức.

Tính năng này còn hiệu quả không vào năm 2025?

Câu trả lời ngắn: Có – nhưng không tuyệt đối

Những gì ATT đã làm được

• Tỷ lệ người dùng bị theo dõi giảm mạnh (từ hơn 70% xuống còn dưới 20%)
• Các công ty quảng cáo lớn mất hàng tỷ USD doanh thu
• Theo dõi xuyên app gần như biến mất với đa số người dùng iPhone

Nhưng các nhà quảng cáo không bỏ cuộc

Họ chuyển sang:

• Dấu vân tay thiết bị (device fingerprinting)
• Quảng cáo theo ngữ cảnh
• Phân tích hành vi trong một ứng dụng duy nhất

Những cách này:

• Kém chính xác hơn
• Tốn kém hơn
• Khó mở rộng hơn

Nhưng vẫn tồn tại.

Kết luận: có nên luôn chọn “Không theo dõi”?

Nếu bạn quan tâm đến quyền riêng tư, câu trả lời là có.

“Yêu cầu ứng dụng không theo dõi”:

• Không biến bạn thành người vô hình
• Nhưng cắt đứt hình thức theo dõi xâm lấn nhất
• Khiến việc khai thác dữ liệu cá nhân trở nên khó khăn và đắt đỏ hơn

Và rất có thể, đó chính xác là điều Apple muốn.